NGĀ TOHU REO MĀORI 2016

TE WHAKAHŌNORE I NGĀ TOA REO MĀORI 

sponsors_māori_language_awards_2016

Ko tā Ngā Tohu Reo Māori he whakahōnore me te whakanui i ngā tāngata me ngā rōpū he kaha tā rātou whakamahi i te reo kia haruru ai te whenua puta noa ki te hā me te tangi o tō tātou reo taketake. Mā ēnei tohu e taea e tātou te whakahōnore ngā tāngata me ngā rōpū whakamīharo e mahi ana i ngā mahi hira kia puta mai ai ngā waiaro takatika ki te reo, ki te whakanui i te tokomaha e kōrero ana i te reo, otirā ki te whakapiki i te mana o te reo Māori i Aotearoa.

 

NGĀ RĀ MATUA

Hereturikōkā 24: Ka tuwhera ngā kōharinga

Mahuru 14: Ka kati ngā kōharinga

Mahuru 26Ka whakamōhiotia ngā tautapa mēnā kua tae rātou ki ngā whiringa toa

Whiringa-ā-rangi 11: Te hākari whakawhiwhi tohu kei Ngāmotu

NGĀ KŌHARINGA

  • Kāore e whakaaetia ngā kōharinga a te tangata mōna ake.
  • Kia kaua i raro i te 15 tau te pakeke o ngā kaikōhari me ngā tautapa, ā, me kirirarau hoki nō Aotearoa.
  • Ka āhei tētahi tangata, tētahi rōpū rānei te tuku i tētahi kōharinga mēnā ka whakaaetia tēnā e te tangata, te rōpū rānei e kōharitia ana.
  • Me āta whakamārama ngā kaikōhari i ngā take me whai whakaaro tō rātou tautapa. Me whakarato kia nui ngā mōhiohio mō ēnei kia taea ai e te rōpū whakawā te whakatau mā wai mā ngā tohu.
    1. Takoha: Kua takoha atu te tautapa ki tēhea mahi/ahumahi? Whakaahuatia takoha a te tautapa?
    2. Pāpātanga: He aha te pāpātanga o ngā mahi a te tautapa (arā, he mea hōu? He mahi rānei e kawe ana i te reo ki hunga kē? Tokohia ngā tāngata kua whai hua? )
    3. Taunakitanga: He aha ngā taunakitanga e whakaatu ana kua whai pāpātanga ngā mahi a te tautapa?
    4. Toitūtanga: He takoha tōtahi te takoha a te tautapa, ka haere tonu rānei ki anamata? Ki te pērā, ka pēhea?
  • Me whakakī ngā kaikōhari i te puka whakaurunga whaimana me te tuku mai ā mua i te paunga o te 6 o Mahuru 2016.
  • Me tae rawa rātou katoa kua uru ki ngā whiringa toa ki te hākari whakawhiwhi tohu ā te 11 o Whiringa-ā-rangi ki Ngāmotu, i te 6pm.

NGĀ KĀWAI ME NGĀ PAEARU MŌ NGĀ TOHU 

Kāwai

He aha e kimi nei mātou? 

Ngā Toi me te Whakangahau

Ko ēnei ngā tāngata, rōpū rānei e kōrero ana i te reo Māori i runga atamira, i te wāhi whakakite, i a rātou e whakangahau ana, me te tuhituhi ki runga papanga toi, ahakoa kei te whakakite, ahakoa kei muri e āwhina ana. 

Pāpāhotanga

Ko ēnei ngā tāngata, rōpū rānei e kōrero ana i te reo Māori i ā rātou whakaaturanga pouaka whakaata, i ngā teihana reo irirangi rānei.

Pakihi

Ko ēnei ngā pakihi kua komokomo i te reo Māori ki roto anō i ā rātou hua me ā ratou ratonga.

Kāwanatanga

Ko ēnei ngā tari kāwanatanga e hautū ana i te kōrero i te reo Māori i roto i te Kāwanatanga.

Hapori

Ko ēnei ngā rōpū arumoni-kore he kaha ā rātou mahi i roto i te hapori, ā, kua raranga i te reo Māori ki roto tonu i ngā āhuatanga katoa o tō rātou oranga ā-hapori.

Mātauranga (Arareo Māori)

Ko ēnei ngā kōhanga reo, puna reo, kura, wānanga, poari, kaiako, tumuaki me ngā pūkenga e āta whai ana i te mātauranga arareo Māori, me te whakawhānui atu i aua mahi ki tua i ngā rā mahi hei whakanui ake i te ako i te reo Māori mā te reo Māori. 

Mātauranga (Auraki)

Ko ēnei ngā kaiako, tumuaki, pūkenga, poari, pokapū mātauranga kōhungahunga, kura, whare wānanga, kaiwhakarato mātauranga matua e tino whakapau kaha ana ki te tautoko i te reo Māori i ngā taiao arareo Ingarihi. 

Takitahi

Ko ēnei ngā tāngata e whakamanawa ana i ētahi atu kia reka ki te reo Māori, me te ako anō hoki i te reo Māori.

Kaihanga Auaha Matihiko

Ko ēnei ngā tāngata e kōkiri ana i te whakamahinga nui ake o te reo Māori ki ngā wāhi matihiko.

Kaunihera ā-Rohe

Ko ēnei ngā kaunihera tāone, ā-rohe hoki e hautū ana i te kōrero i te reo Māori i roto i ngā kaunihera o te motu.

Te Wiki o te Reo Māori 2016

Ko ēnei ngā rōpū i whakarite kia whakamahi nuitia te reo Māori i te wiki 4–6 Hōngongoi 2016, me te kawe i te reo ki te marea mā ngā karere takatika mō te reo Māori.

Pāpāho

Ko ēnei ngā umanga horahora rongokōrero tērā e whakatītina ana i a Aotearoa kia pai ake ōna waiaro e pā ana ki te reo Māori.

Ngā Hākinakina

Ko ēnei ngā kaiaka me ngā rōpū hākinakina e whakamahi ana i ō rātou awenga ki te hanga waiaro takatika ki te reo Māori.

Rangatahi

Ko ēnei ō tātou kaihautū i te reo Māori (15 ki 30 tau te pakeke) mō āpōpō kua whakaatu nei i tō rātou kaihautūtanga hira rawa mō ngā take e pā ana ki te reo Māori.

TOA REO MĀORI O AOTEAROA MŌ TE TAU (TOHU IKEIKE RAWA) 

Ko tēnei te tohu whai ihi rawa o te motu ki tētahi tangata, rōpū rānei mō tāna, tā rātou rānei takoha ki te oranga o te reo taketake o tō tātou whenua. Ko ēnei ngā toki o te reo, ko te reo tō rātou hā ora, ā, ko tā rātou he whakamanawa i ētahi atu kia pērā. Ka kōwhiria te Toa Reo Māori o Aotearoa mō te Tau mai i ngā toa o ngā tohu i ngā kāwai 14. 

TĪPAKONGA 

Mā tētahi rōpū mātanga (kotahi te māngai nō Te Taura Whiri i te Reo Māori, me te mātanga tokowhā i te iti rawa nō ētahi atu whakahaere me ngā ahumahi) te toa o ia kāwai me te toa o te tohu ikeike rawa e whakatau. 

NGĀ TURE ME NGĀ HERE 

  1. Ka tuwhera te whakaurunga ki Ngā Tohu Reo Māori ki ngā kirirarau katoa o Aotearoa 15 neke atu ngā tau (ka āhei ēnei tāngata te kōhari i tētahi atu, kia tautapaina rānei e tētahi atu).
  2. Hei here o te whakaae kia kōharitia ka whakaae katoa rātou o ngā whiringa toa me ngā toa anō kia whakamahia ō rātou ingoa, atahanga me ngā kōrero whakaurunga mō ngā pūtake pānui me te whakatairanga, me te whakaae hoki ki te whai wāhi ki ngā pānuitanga whaitake mō ngā tohu.
  3. Ko ngā whakaurunga katoa he rawa nā e Taura Whiri i te Reo Māori.
  4. Me tae rawa rātou katoa kua uru ki ngā whiringa toa me ō rātou tautapa ki te hākari whakawhiwhi tohu ā te 11 o Whiringa-ā-rangi ki Ngāmotu atu i te 6pm ki te 9pm.
  5. Me whai whakaaro te rōpū kaiwhakawā ki ngā whakatutukinga me ngā mahi a ngā tautapa puta noa i ngā marama 12 mutu mai ā te 31 Hōngongoi 2016.
  6. Me tuhituhi ngā kōharinga ki te puka whakaurunga whaimana anake i www.tetaurawhiri.govt.nz
  7. Ka āhei ngā tautapa kāore i whiwhi tohu te kōhari anō ā ngā tau o muri ake.
  8. Ka āhei te kōhari i tētahi tangata, rōpū ranei mō neke atu atu i te kāwai kotahi.
  9. He mea oti rawa ngā whakatau a te rōpū kaiwhakawā, ā, kāore he kōrero mō ēnei ā muri ake. 

 

Ana Hī! Waiata tautoko mō te Rōpū Aotearoa ki Taumāhekeheke o Te Ao i Rio

Kawepūrongo

Kua rāhiritia e te Taura Whiri i te Reo Māori he mema hou ki te poari

Kua rāhiritia a Charlie Tepana hei mema hou rawa o te Poari o Te Taura Whiri i te Reo Māori i te rā nei. Read more

Ka Tuwhera te Tono Pūtea Mā Te Reo mō ngā tau 2016

E tono ana Te Taura Whiri i te Reo Māori i ngā tono mō te Pūtea Mā Te Reo. Read more

He $3.2 miriona tāra te pūtea reo Māori e tū mai nei

Kei te ākina ngā toa reo Māori e kaingākau nui ana kia akona, kia arohatia hoki te reo Māori e ō rātou hapori, kia rite mai mō te pūtea whakataetae nei e $3.2.. Read more