-
He kupu mō mātou
About us
He kupu mō mātou
About us
-
Ngā mahi whakarauora
History & revitalisation
Ngā mahi whakarauora
History & revitalisation
-
Ngā mahi whakamāori
Translations
Ngā mahi whakamāori
Translations
-
Ngā kaupapa nui o te wā
News & events
Ngā kaupapa nui o te wā
News & events
-
Te whakamahere reo
Language planning
Te whakamahere reo
Language planning
-
Ngā rangahau me ngā pūrongo
Research & reports
Ngā rangahau me ngā pūrongo
Research & reports
Te Wiki
I te tau 2022, e whia mano ngā tāngata o Aotearoa i hui ki te whakanui i te 50 tau mai i te whakatakotoranga o Te Petihana (arā, Te Petihana Reo Māori) ki ngā arapiki o te Pāremata.
Nā, i te tau 2025, ka whakanui anō te motu, ko te huritau 50 o Te Wiki o te Reo Māori te aronga. Ka tū Te Wiki mai i te 14 – 20 Mahuru 2025.
I whānau mai tēnei i ngā mahi tūtohetohe, ā, i tīmata te wiki hei 'Rā Reo Māori' kotahi i te tau 1972. He mea whakatō ngā kākano i te tau 1974 kia whakaritea he wiki kotahi mō te reo Māori. I te tau 1975 i whai tūnga Te Wiki — ā, parahutihuti ana te rere o te kaupapa! E 50 tau whai muri mai, ko tōna tupu me ōna hua ngā āhuatanga e whakanui ana tātou.
I tērā rautau haurua, kua neke te reo Māori mai i ngā taitapa ki te ātea nui. Mai i te haumūmūtanga i ō tātou kura, ki te kōmārohi i ō tātou kura kaupapa. Mai i ngā kāinga i tāmia ai te reo, ki ngā hapori e ngaruru ana te tupu o te reo i te wā nei. Mai i nga porotū a Ngā Tamatoa, ki ngā oati a te kāwanatanga, ngā iwi, me ngā whānau. Ehara i te mea ko tā tēnei huritau he whakanui i te 50 tau o tētahi kaupapa whakatairanga, engari he whakanui kē i te 50 tau o te whakaumutanga.
Kia kaha te reo Māori
Kei te mōhio whānuitia te tikanga o te ‘Kia kaha’ e te hunga kōrero Pākehā o Aotearoa. He hanga māori anō te kōrero mō te reo ānō nei he tangata – mātua rā te kōrero mō tōna hauora, mō tōna kaha, me tōna whakamāuitanga ake.
Koia i tika ai te kōrero ‘Kia kaha te reo Māori’ – he akiaki i a tātou, e kaha mai ai ko te reo, he akiaki anō i te reo kia kaha te tū mai.
Mai i te hīkoi tahi ki te tuihono tahi
Kua pūmau te noho a Te Wiki ki tō tātou maramataka ā-motu — he whakanui tēnei mō ngāi Aotearoa katoa. Kua whānui ake tāna whātoro atu i ngā minenga ko te nuinga he Māori me ngā peha reo irirangi i ngā tau 70, ngā hīkoi porotū i ngā tau 80, ngā kaupapa whakatairanga me ngā matapae huarere reorua i ngā tau 90, tae atu ki a ‘arohatia te reo’, ki te hei tiki me ngā whakatūtū mō ngāi Aotearoa katoa i ngā tau 2000. I whānau mai i Te Wiki te whakamāoringa o te ingoa o tētahi poraka tiakarete nō Aotearoa e arohatia ana, me te whakatūnga o Te Wā Tuku Reo Māori tuihono mō te 1 miriona tāngata i te wā o te mate urutā. Nā tēnā hapori, nā tēnā hapori i pakari ake ai Te Wiki i ia tau.
Ahakoa e hautū ana Te Taura Whiri i te Reo Māori i Te Wiki i te wā nei, i horapa huri noa i te motu Te Wiki o te Reo Māori mō te neke atu i te tekau tau i mua i te whakatūnga o Te Taura Whiri me te whakaturenga o te reo Māori hei reo whaimana. I te tau 1987 i whakatūngia ai aua kaupapa e rua.
Nō reira, i tēnei huritau 50, āta whakaarotia ngā haumāuiui o Te Wiki o te Reo Māori me te hunga katoa i whawhai mō te reo - i ia wiki, i ia marama, i ia tau. Kia manawanui mai anō ki te moemoeā ka taunoa te reo Māori ki te tauoranga o ia rā ki Aotearoa – arā, ka rangona, ka kōrerotia, ka arohatia hoki e te katoa.
Kia kaha te reo Māori. Ake ake ake.
Hononga