-
He kupu mō mātou
About us
He kupu mō mātou
About us
-
Ngā mahi whakarauora
History & revitalisation
Ngā mahi whakarauora
History & revitalisation
-
Te Rēhita Kaiwhakamāori
Translators and Interpreters Register
Te Rēhita Kaiwhakamāori
Translators and Interpreters Register
-
Ngā kaupapa nui o te wā
News & events
Ngā kaupapa nui o te wā
News & events
-
Te whakamahere reo
Language planning
Te whakamahere reo
Language planning
-
Ngā rangahau me ngā pūrongo
Research & reports
Ngā rangahau me ngā pūrongo
Research & reports
Kei te mahi tahi a Te Taura Whiri i te Reo Māori me Google ki te whakapakari i te wāhi o te reo Māori i te ao matihiko. Mā roto mai i tētahi reo hou mō Google Maps, e rangona tika ai ngā ingoa wāhi puta noa i Aotearoa — e tautoko ana i te whakahua tika me ngā hononga rētō ake ki ngā pūrākau o aua ingoa.
Ko te hangarau i hua mai ai te reo ko tētahi tauira atamai hangahanga Kuputuhi-ki-te-Kōrero hou, ka kōrero i te reo Ingarihi me te mita Kiwi. Kua hoahoatia ki te whakahua tika i ngā tāone nunui me ngā tāone iti whai ingoa reo Māori.
Pēnei i ngā hangarau hou katoa, e kore pea e tika mārika te taputapu i te tīmatanga. Nā reira, ki te rongo koe i te hē o te whakahua o ngā ingoa wāhi, tēnā, whakamōhiohia mai mātou mā te puka o raro nei.
Kei te mahi tahi tonu mātou ki te tīma i Google ki te whakaū i te whanake tonu o tēnei hangarau. He haere kōtui e whakaata ana i tētahi takohanga ngātahi ki te whakaū i te kitea, i te kaingākautia me te kōrerotia o te reo Māori hei reo o ia rā.
Ngā Pātai Auau
Ko wai te hunga i whiriwhiria i te whakawhanaketanga o tēnei kuputuhi ki te kōrero?
Kua āta mahi tahi a Google me Te Taura Whiri mō ngā tau huhua. He mea ārahi te tukanga whakahua e Te Taura Whiri, ā, he mea tautoko nā ngā raraunga tūmatanui wātea mai i a Ngā Pou Taunaha o Aotearoa.
He aha ētahi atu ratonga nā Google e wātea mai rā te reo?
I tēnei wā nei, e wātea ana anake i Google Maps.
He aha ngā raraunga i whakamahia hei whakangungu i te reo?
I whakangungua te reo atamai hangahanga o Aotearoa e ngā hopuoro hou o tētahi kiriwhakaari reo Kiwi. I kōwhiria te kiriwhakaari reo nā runga i tōna mita Kiwi, me te kairangi o tana whakahua i te reo Māori. Kua mahi tahi a Te Taura Whiri me Google ki te kōwhiri i te reo, ā, ki te whakapūmau i te kounga o ngā hopunga oro.
He aha te āhua o te kohinga me te whakamahinga o ngā raraunga reo Māori?
I tautokona e Google te kohinga o ngā raraunga mā te tuku i ngā pūtea tautoko, me ngā tūāhanga, ā, he raihana tōna ki te whakamahi i ngā raraunga whakahua. Nō Te Taura Whiri te haepapa kaitiaki o ēnei raraunga, ā, māna e ārahi te āhua o te tuaritanga me te whakamahinga ki ngā kiriwhaipānga tika.
Tirohia hoki — te tukanga hou a Google ki te tohu i te rangatiratanga raraunga:
- He haere kōtui me Howard University ki te whanake i ngā hangarau kōrero mō ngā reo Mangumangu
- He haere kōtui me The University of Western Australia ki te whanake i ngā hangarau kōrero mō ngā reo o Ngā Iwi Taketake o Ahitereiria me Ngā Uri o Torres Strait
Mā wai ngā raraunga e whakahaere i te pae tawhiti?
Ko Te Taura Whiri te kaitiaki o ngā raraunga reo Māori i whakamahia i tēnei tauira. He raihana tō Google ki te whakamahi i ēnei raraunga mō te tauira Kuputuhi-ki-te-Kōrero.
Ā tōna wā, ko te whai kia whakatū i tētahi rōpū kiriwhaipānga hei kaitiaki auroa. Ko te whāinga ko te whakaū i tā ngā pūkenga, tā ngā kairangahau me tā ngā hapori, e whai ana ki te whanake kōrero me aua momo hangarau, whai āheitanga ki ēnei raraunga, kia tohatoha i te hua, ā, te whāngai hoki i te whanaketanga o tēnei kaupapa.
He aha te hātepe pūrongo mō ngā kupu kāore e tika ana te whakahua?
Mehemea koe ka kite i tētahi kupu reo Māori kāore i te tika te whakahua, tēnā, whakakīia mai te puka kei te tou o tēnei whārangi.
Ka pēhea tā te tauira whakahaere i ngā rerekētanga reo Māori ā-mita?
Ehara tēnei whakahounga i te putanga reo Māori o Google Maps. He tauira Kuputuhi-ki-te-Kōrero reo Ingarihi i hoahoatia ki te whakahua i ngā ingoa wāhi reo Māori, mā te whakamahi i te whakahua whānui. Kāore ngā tangongitanga ā-mita i whai wāhi mai ki tēnei whakaputanga.
Ka whanake rānei te reo i roto i te wā?
Āe. Pēnei i ngā hangarau atamai hangahanga katoa, tērā ētahi ara e whanake ai te reo i roto i te wā, i te whiwhinga mai o ngā kōrero whakahoki.
Ka pēhea tā te tauira whakahaere i ngā kupu whai tikanga i te reo Ingarihi me te reo Māori anō hoki — hei tauira "Mate"?
Kua hoahoatia tēnei tauira mō te whakamahinga reo Ingarihi i Google Maps, ā, kua whakangungua ki te whakahua tika i ngā ingoa wāhi reo Māori. Mehemea he whai tikanga tētahi kupu i te reo Ingarihi me te reo Māori hoki, ka whirinaki te whakahua taunoa ki te reo Ingarihi.
Pāwhiria a konei ki te tikiake i ngā kupu kua tūhuratia, ngā kupu rānei kei te tūhura tonutia.
Kua kitea he take me ā mātou mahere? Tēnā, pūrongohia mai mā te puka o raro nei.