He rārangi kupu mō te Mate Korona
Kua puta i Te Taura Whiri i te Reo Māori tētahi rārangi kupu hei taunaki i ngā kaiwhakamāori me ētahi hoa e whawhai ana i te Mate Korona mā te tuku whakapāpātanga i te reo Māori.
“Huri noa i te motu e pōkai kaha ana ngā kaiwhakamāori kia mārama ai ngā hapori kōrero Māori ki ngā kōrero matua, arā he noho kāinga, he oranga tangata tae atu hoki ki te whawhai i te Mate Korona e ora ai te tangata,” te kī a te tumuaki o Te Taura Whiri i te Reo Māori, a Ngahiwi Apanui.
“Ahakoa tawhiti ā - tinana tātou i a tātou, e honoa ana tātou e ngā reo irirangi ā-iwi, e Whakaata Māori, e Te Karere me ētahi kaupapa pae pāpāho pāpori; e tū kotahi ana tō tātou iwi i te whawhai ki te Mate Korona.”
|
Word List |
Māori |
|
Corona Virus |
Mate Korona, KOWHEORI-19 |
|
COVID-19 |
KOWHEORI-19, Mate Korona |
|
Contact Tracing |
Whakatewhatewha Pānga/Kimi Pāpātanga |
|
Measures |
Whakaritenga |
|
Personal Protective Equipment (PPE) |
Kiripākai Tinana |
|
Face Masks |
Ārai kanohi/Ārai huaketo |
|
Hand Sanitiser |
Patuero ā-ringa |
|
Hygiene Practices |
Tikanga akuaku |
|
Virus |
Huaketo |
|
Cold |
Maremare |
|
Flu |
Rewharewha |
|
Self-Isolation |
Noho taratahi |
|
Quarantine |
Taratahi |
|
Social Distancing |
Tū Tīrara |
|
Symptom - Breathlessness - Aching Body - Sore Throat - Fatigue - Dry Cough - Fever |
Tohu Mate - Hēmanawa - Tinana Mamae - Korokoro Mamae - Rūhā/Ngenge - Mare Tauraki - Kirikā |
|
Diagnose |
Whakatau |
|
Community Transmission |
Rere ā-Hapori |
|
Household Transmission |
Rere ā-Whare |
|
Sustained Transmission |
Rere Hūrokuroku |
|
Alert Levels - Prepare - Reduce - Restrict - Eliminate |
Ngā Pae Mataara - Whakarite - Whakaiti - Rāhui - Whakakore |
|
Medical Conditions |
Ngā Tūmate |
|
Outbreak |
Urutā |
|
Cluster |
Kāhui |
|
Be Kind - Check-in on others - Help others |
Kia atawhai - Me toro ki ētahi atu - Āwhinatia ētahi atu |
|
Antiviral |
Rongoā whakanoa |
|
Disinfectant |
Patu Huaketo |
See posters for these words on our website Reo Māori.