Me mihi ka tika te angitu o te kuputaka reo-rua tuatahi o te ao Te Reo Māori ki Parī 2024, nā te mea i tēnei tau ka haria anō te reo Māori e Te Kapa o Aotearoa ki mua i te aroaro o te ao whānui, arā, ki ngā Taumāhekeheke Takurua o te Ao ki Mirāno Kotīna 2026. 

Ko Te Reo Māori ki Mirāno Kōtina 2026 te putanga tuarua o te kuputaka hākinakina Taumāhekeheke Māori-Ingarihi e kukume ana i te reo Māori ki ngā momo tākaro, ki ngā horopaki, me ngā tūponotanga ahurei ka whakaahua nei i ngā Taumāhekeheke Takurua o te Ao. Mai i te kōpaka ki te huka, ki te tere me te pakari, ko tā tēnei rauemi he whakaata i te reo hou e whanake ake nei mō te tākaro taumata tiketike, e ai ki tā te Māori titiro. 

Mā roto mai i te mahi tahi a Te Taura Whiri i te Reo Māori, a Te Whare o Pou Tangata, me Rangiata, e whakanuia tonutia nei, e rangona tonutia nei, ā, e whakamahia tonutia nei te reo Māori i tētahi o ngā taiopenga hirahira katoa, whakakotahi tāngata anō hoki o te ao. 

E ai ki te Tumu Whakarae o Te Whare o Pou Tangata, ki a Nicki Nicol, kei tua te rauemi nei i te kupu noa iho. 

"He rauemi tēnei e whakapakari ana i te hononga o ā tātou Kaipara Taumāhekeheke Takurua o te Ao me Aotearoa. Kei tōna iho ko te tuakiri, ko te whakahī me ngā uara e whakakotahi ana i a tātou i te atamira o te ao," tā Nicki. 

I āpiti hoki ia kua tuituia ngā whakatikahanga ā-ahurea ki ngā mahi whakariterite a te kapa. 

"Ko Te Wānanga Takurua i Māwhera te tūāoma whakarae tuatahi ki te whakatika ā-ahurea, ā-tinana anō hoki i ā tātou kaipara. Ka whai hoki ko ētahi mahi awheawhe me ngā whakaharatau haka. E whanake ana a Te Reo Māori ki Mirāno Kōtina 2026 i taua haerenga, me te whakaū i tā tō tātou kapa kawe i te mauri o te kāinga ki ngā wāhanga katoa o whakataetae." 

E whakaatu ana tēnei kuputaka i ngā ingoa o ngā hākinakina katoa kei te Hōtaka Taumāhekeheke Takurua o te Ao. Ka rētō ake hoki te ruku ki ngā hākinakina matua e rima e whāia ana e ngā kaipara o Aotearoa ki Mirāno Kotīna, e whanake ana i ngā hākinakina 30 nō Te Reo Māori ki Parī 2024 me te 1000 mano neke atu kupu, kīanga anō hoki i waihangahia mō Parī 2024. E whakatakoto ana tēnei kuputaka i te tūāpapa mō ngā putanga o anamata, e uru rā ko tētahi huinga hākinakina takurua whānui ake. 

E ai ki te Tumu Whakarae o Te Taura Whiri i te Reo Māori, ki a Ngahiwi Apanui-Barr, mā te waihanga i ngā kupu hou mō ngā hākinakina takurua, e whakaū ana mātou i te wāhi ki te reo Māori i ngā whaitua katoa o ō tātou ao, tae ana ki te whaitua hākinakina huriao. 

"E whakaatu ana ngā kupu me ngā kīanga i waihangahia mō Te Reo Māori ki Mirāno Kotīna 2026 i te tainekeneke mārika o te reo Māori. Ka kitea, ka rangona hoki tō tātou reo taketake i te tio i Itāria, i te hāneanea rānei i Aotearoa, arā, ko te pūtake o te kaupapa nei ko te whakataunoa i te reo. E tipu tonu ana, e urutau tonu ana te reo Māori. E āwhina ana tērā i a tātou ki te whakakupu i te ao hurihuri e karapoti ana i a tātou," tā Ngahiwi. 

"Ko tā te reo Māori he tūhono i a tātou katoa i roto i tō tātou Aotearoatanga." Mā te whakamahi i tō tātou reo ki te whakanui i ngā Taumāhekeheke Takurua o te Ao, e whakapakari ana tātou i ō tātou hononga tōpū ki Aotearoa me te tuari anō hoki i tō tātou tuakiri ahurei ki te ao." 

Ko tā te Pou Ārahi o Rangiata, a Kirstin Te Wao-Edmonds: "I taku noho hei kaipāpāho o tata, he hirahira te wāhi ki a mātou ki te whakaū i te ora o te reo Māori, ā, i tōna tōnui anō hoki - e tino pērā ana i ngā huinga hirahira pēnei i ngā Taumāhekeheke Takurua o te Ao. Ko tēnei kuputaka, hei torohanga o Te Reo Māori ki Parī 2024, he taonga e āwhina ana i te whānau o Rangiata/Sky Sport ki te whanake i tō rātou māia me tō rātou matatau ki te kōrero i te reo Māori i te pouaka whakaata, me te tuari anō hoki i te ātaahua me te mana o te reo Māori ki ngā whakaminenga huri noa i Aotearoa.  

"E poho kererū ana mātou ki te whakamahi i tā mātou pae, otirā i ā mātou kaiwhakataki, i tō mātou hōkaitanga me ā mātou whakatairanga ki te whakakaha, ki te whakanui anō hoki i tō tātou ahurea taketake ahurei me tō tātou reo i runga i tētahi o ngā atamira hākinakina nui katoa o te ao." 

Ahakoa kaipāpāho e whakahoki ana i ngā rongo kōrero mō ngā pikinga taumata me ngā whakamātautau ki ā tātou kaipara, ahakoa ākonga e tūhura ana i ngā Taumāhekeheke o te Ao mā te marautanga, ahakoa whānau, ahakoa kaitautoko rānei e umere ana i tawhiti, i tata rānei, mā te katoa tēnei kuputaka—e kawe nei i te reo Māori ki ngā wā o te whakahī tōpū, me ngā wā e whakanuia ai ngā mahi a te tangata. 

Te Reo Māori ki Mirano Kotina 2026